“Japon estetiği” deyince herkes beyaz duvar, bambu dal ve küçük bir taş bahçesi hayal ediyor. Sonra aynı unsurları evine topluyor ve ortaya koca bir düzensizlik çıkıyor. Sahada sık çıkıyor. Uzak doğu tarzı dekorasyon, aslında az eşya koymakla değil, doğru olanı doğru yere koymakla ilgili bir anlayış. Ve bu fark, göründüğünden çok daha derin.
Bu tarz Japon değil, Uzak Doğu’nun bütünü
Japon minimalizmi, Çin feng shui anlayışı, Kore doğal malzeme estetiği, Tayland’ın sıcak ahşap yorumları… Bunlar birbirinden farklı gelenekler. Pek çok kişi hepsini tek bir “Uzak Doğu tarzı” çatısı altında birleştiriyor ve tutarsız bir karışım ortaya çıkıyor. Bu yaklaşımlardan birini seçmek zorundasınız. Hepsini aynı anda uygulamaya çalışmak, hiçbirini anlamamakla eşdeğer.
Eğer Japon estetiğine yöneliyorsanız, wabi-sabi ilkesi size rehber olacak: kusurlu, geçici, eksik olan güzeldir. Bu, çatlak bir seramik kasede ya da bitmemiş hissi veren ahşap bir yüzeyde kendini gösterir. Feng shui yolunu seçiyorsanız, alanın enerjisi ve akışı her kararın merkezine geçer. Bunları aynı odada buluşturmak mümkün, ama bunu başarabilmek için önce ikisini de tanımak gerekiyor.
Duvar rengi bu tarzın en çok yanlış anlaşılan parçası
Uzak doğu tarzı dekorasyon denince herkes beyaza koşuyor. Aslında öyle değil. Geleneksel Japon iç mekânlarında toprak tonları hakimdir: kırık beyaz, bej, hafif sarımsı krem, koyu bambu yeşili, zaman zaman derin lacivert veya siyah vurgu noktaları. Kore geleneksel mekânlarında ise daha ılık, neredeyse şeftali rengine yaklaşan bej tonlarını görürsünüz.
Ankara’da bu tarzı uygulamak isteyenlere genellikle mat, neredeyse dokusu hissedilen boyaları öneriyorum. Parlak yüzeyler bu estetiğin ruhuna ters düşüyor. Japon washi kağıt dokusunu taklit eden duvar boyaları var piyasada; doğru uygulandığında etkisi gerçekten güçlü oluyor. Dekorasyon değişikliği yaparken duvar renginin ilk adım olmasının sebebi tam da bu: her şeyi belirleyen zemin, duvardır.
Vurgu rengi olarak siyah kullanmaktan korkmayın. Çerçeve, aydınlatma armatürü, kapı kolu… Küçük siyah detaylar bu tarzda mekanı tamamlar.
Zemin ve malzeme seçimi
Açık renk ahşap, doğal taş, hasır ve bambu; bu tarzın malzeme dilini oluşturuyor. Tatami geleneğinden ilham alan hasır dokulu halılar, Türkiye’de artık kolayca bulunabiliyor. Zemin kaplamasında mümkünse mat, açık renkli bir ahşap ya da ahşap görünümlü seramik tercih edin.
Burada bir sınır çizmek gerekiyor: yerden ısıtma sistemi olan evlerde bazı doğal malzemelerin kullanımı sorunlu olabiliyor, özellikle gerçek bambu ve belirli kalınlıktaki ahşap döşemelerde. Bu konuda buradan net bir öneri veremem; yapı ve sistem özelliklerine göre yerinde değerlendirme şart.
Işık, bitmemiş hissi ve boşluk
Uzak doğu estetiğinde boşluk, doluluk kadar anlamlı. Bir duvarın boş bırakılması unutkanlık değil, tasarım kararı. Gün ışığının mekânda nasıl hareket ettiğini izleyin; perde seçiminiz buna göre şekillensin. Japon shoji perdelerinden ilham alan, ışığı yumuşatan ama geçiren keten ya da pirinç kağıdı görünümlü perdeler bu tarzın en etkili detaylarından.
Aydınlatmada sarı tonlu, loş ama geniş alana yayılan ışıklar kullanın. Spotlar bu tarzla pek uyuşmuyor. Açık planlı alanlarda bölgeleri birbirinden ayırmak için farklı ışık seviyelerini kullanmak hem pratik hem de estetik açıdan işe yarıyor.
Bitkiler ve aksesuarlar: az ama seçilmiş
Bir köşeye on saksı yığmak yerine, tek bir bonsai veya dikkat çekici bir yapraklı bitki seçin. Bu tarzda her objenin bir amacı ya da bir hikayesi olmalı. Rastgele birikmiş dekoratif eşyalar bu estetiği hemen bozuyor.
Aksesuarda çizgi, seramik ve doğal lif ön plana çıkar. Parlak, plastik yüzeyli hiçbir şey bu tarzla bağdaşmıyor. Duvar sanatı olarak Japon hat yazısı ya da sumi-e mürekkep tabloları, ahşap çerçeve içinde son derece etkili duruyor. Bu konuda RAL renk kodları kaynağı detaylı bilgi sunuyor. Bu alanda fayans ustası olarak deneyimimizi paylaşıyoruz.
Ankara’daki projelerimde bu tarzı salon ve yatak odasında en başarılı şekilde uyguladık. Yatak odası yenileme sürecinde renk ve malzeme kararlarını bu estetik anlayışla birleştirdiğinizde, ortaya gerçekten dinlendirici bir alan çıkıyor. Ama bunun için önce ne istediğinizi bilmeniz, sonra da tutarlı kalmanız gerekiyor. Yarım kalmış bir Uzak Doğu odası, hiç başlanmamışından daha rahatsız edici görünür.
