Geçen yıl Altındağ’da bir dairede çalışırken müşterim bana mutfak duvarını boyatmak istediğini söyledi. Sonra “ama şu parkeler de var ya” diye ekledi, biraz utangaç bir sesle. Mutfak ile salonu birleştiren geçiş bölgesinde parke tahtaları birbirinden ayrılmış, ortadan kabarıp yukarı çıkmıştı. “Bir haftadır böyle” dedi. Bir haftadır değildi. Altındaki nem bant bant yayılmıştı, hemen anladım.
Sudan kabaran parke nasıl düzelir sorusunun yanıtı aslında şu: düzeltme işlemi ikinci adımdır. Birinci adım kaynağı bulmaktır. Bunu atlayan herkes aynı sorunu iki ay sonra yeniden yaşıyor.
Neden kabarır?
Parke tahtası nem aldığında genişler. Laminate parkede bu genişleme özellikle belirgin çünkü malzeme gözenekli bir yonga tabanı üzerine inşa edilmiş. Masif parke de şişer ama daha yavaş, daha kontrollü bir süreçte. Her iki durumda da tahta genişleyecek yer bulamazsa tek yönü vardır: yukarı.
Nemin kaynağı farklı olabilir. Dökülen su, alt kattaki sızıntı, tesisat kaçağı, zemin nemi ya da çok uzun süre kapalı kalan ortamın yoğuşması. Bunu bir boya ustası olarak söylüyorum, tesisatçı değilim; ama bu konuda yanlış tespit yapıldığını o kadar çok gördüm ki söylemeden geçemiyorum. Evdeki nem sorunu tek bir noktada başlayıp çok farklı yerlerde kendini gösterebilir. Kabarma nerede görünüyorsa orada değil, oraya ulaşan yerde aramak gerekir.
Gerçekten kuruyunca düzelir mi?
Hayır, her zaman değil. Bu yaygın bir inanış ama doğru değil.
Eğer parke erken müdahale gördüyse, yani nemle teması kısa sürdüyse ve malzeme kaliteliyse, kuruma sonrası hafif bir bölgede geri oturabilir. Ama bu istisnai durumdur, kural değil. Laminate parke bir kez ciddi şekilde şişmişse o tahtanın şekli bozulmuştur. Kuruyunca yüzey pürüzlü, eklemler yırtık ve kenarlar kalkık kalır. Açıkçası, “kurumasını bekleyeyim” diyerek bir ay geçiren müşterilerde daha büyük bir değişim alanıyla karşılaştım.
Masif parkede tablo biraz farklı. Uygun koşullarda (doğal hava sirkülasyonu, aşırı ısı uygulamadan) kademeli kuruma sağlanırsa, profesyonel zımpara ve yeniden cilalama ile parkenin büyük kısmı kurtarılabilir. Ama bu kararı parkenin yaşına, kalınlığına ve hasarın boyutuna göre vermek gerekir. Tek bir cevabı yok yerinde görmek şart.
Kendin yapabilir misin?
Şişen bölge sınırlıysa, yani iki-üç tahta etkilendiyse, o tahtaları söküp yenisiyle değiştirmek teknik olarak mümkün. Kilit geçmeli (click) sistemli laminate parkeler bu açıdan avantajlı; duvardan başlayarak sırayla söküp yerine yenisini takabilirsiniz.
Pratik engel şu: aynı seri üretilmiyorsa eşleşen tahta bulmak zorlaşır. Renk tonu bile farklı çıkabilir. Bunun dışında alt zemin ıslanmışsa, o yüzeyin tamamen kuruması ve gerekiyorsa bir nem bariyeri uygulanması gerekir, yoksa yeni tahta da aynı akıbete uğrar.
Hasarlı alan büyükse, beş tahtadan fazlaysa veya kökeni belli olmayan bir nemse, işi büyütme. Bir tadilatçı veya zemin kaplama ustası çağır. Ev tadilatında sıralama önemlidir; parkeden önce nemin kaynağını, kaynaktan önce de alt zemin durumunu çözmek gerekir.
Müdahale sırasında yapılan klasik hatalar
- Kabarık tahtanın üzerine ağır mobilya koyarak bastırmaya çalışmak (tahta kırılır, alt zemin zarar görür)
- Saç kurutma makinesiyle veya ısıtıcıyla hızlı kurutmak (ani ısı masif tahtayı çatlatır, laminate’i daha da deforme eder)
- Kendi imkânlarıyla su çektikten sonra sorunu çözüldü saymak ve birkaç ay beklemek
Bana en çok gelen vaka üçüncüsü. Su görünürde yok ama alt tabaka hâlâ nemli. Parke üstten kuru görünüyor, alttan devam ediyor. Mesela Betek Silikonlu Saten bu kategoride sahada sık tercih ettiğimiz bir ürün.
Tadilat sonrasında dikkat
Parke değişiminin ardından alan yeniden düzenlenecekse, o ortamda boya badana da yapılacaksa, sıralamaya dikkat edin. Boyama işlemi bittikten sonra zemin kaplaması yapılmalı; tersi durumda yeni parkenin üzerine boya sıçrar, bant ve koruma maliyeti artar. Tadilat sonrası temizlik de ayrı bir iş yükü; parkeli alanlarda bu süreç biraz daha özenli olmayı gerektirir. Konuyla ilgili daha derinlemesine bilgi için RAL renk kodları‘nın açıklamalarına bakılabilir. Bu süreçleri Ankara’nın güvenilir boyacısı olarak yıllardır yönetiyoruz.
Suyun değdiği parkeye “düzelir” gözüyle bakıp vakit kaybetmeyin. Kabarma gözle görülüyorsa iş zaten ilerlemiştir. Kaynağı tespit edin, alt zemini değerlendirin, sonra karar verin. Bu sıra değişmez.
