Her hafta en az bir kez şunu duyuyorum: “Usta, giderim açacağı döktüm, işe yaramadı, ne yapayım?” Boya ve tadilat işleriyle geçirilen günlerin ortasında tesisat sorunlarıyla da karşılaşıyoruz sık sık. Tadilat sonrası lavaboya alçı tozu, boya kalıntısı, kireç gitmiş, tıkanmış. Dolayısıyla bu konuyu yazmak istedim. Saha gözlemlerimden.
Tıkanma Nerede Başlıyor?
Çoğu insan tıkanmayı lavabonun ağzında sanır. Hayır, öyle değil. Asıl birikim çoğunlukla sifon içinde veya sifonun hemen arkasındaki kısa boruda başlar. Saç, sabun artığı, kireç bu bölgede birikir ve zamanla bir tapa oluşturur. Lavabo yavaş yavaş akmaya başlar, siz fark etmezsiniz, bir sabah tamamen durur.
Mutfak lavabolarında tablo farklı. Yağ birikimi boru içini kaplar, üstüne gıda artıkları yapışır. Bu tür tıkanma daha derinlerde olur ve sifondan çözmek çok zordur. Bu konuda RAL renk kodları kaynağı detaylı bilgi sunuyor.
Elle Müdahale: İlk Yapılması Gereken Bu
Kimyasal dökmeden önce, plastik bir lavabo açacağı (piston şeklindeki ucuz aletler, yirmili otuzlu liraya satılır) varsa onu deneyin. Olmadığında da olur. Sifonun altındaki kapağı söküp (altında küçük bir plastik vida veya elle dönen kapak vardır) biriken saç ve sabun yumağını doğrudan çekerek alabilirsiniz. Bu işlem beş dakika sürer ve inanın işlerin yarısı bu kadarıyla çözülür.
Sık karşılaştığım bir durum. İnsanlar sifonun o alt kapağını hiç görmemiş. Açıkladığımızda “vay be, böyle bir şey varmış” diyorlar.
Sifon söküldüğünde altına bir bez veya kova koyun. İçinde su birikmiş olur, dökülür.
Kaynar Su ve Karbonat: Kulağa Basit Geliyor ama Sırası Var
Sifonu temizlediniz, birikim yoktu, yine de akmıyor. Muhtemelen tıkanma biraz daha ileride. Bu durumda klasik karbonat ve sirke kombinasyonu işe yarar (sabun artığı ve hafif organik birikim için), ama doğru sırayla yapılması gerekir: önce yarım bardak karbonat dökün, üstüne yarım bardak beyaz sirke ekleyin, köpürme durduğunda üstüne kaynar su dökün. Hepsini aynı anda değil, bu sırayla.
Bu yöntem kireç tıkanmalarında çalışmaz. Kireç için ya asidik bir çözelti lazım ya da mekanik müdahale.
Piston (Vantuz) Kullanımı Yanlış Anlaşılıyor
Vantuz lavaboya basıp çekerken gider ağzını tamamen kapatmanız lazım. Yarım kapanırsa basınç dağılır, etkisiz olur. Taşma deliği varsa (lavaboların kenarında küçük delik olur çoğunda), oraya da bir bezle bastırın, aksi hâlde oluşturduğunuz basınç oradan kaçar. Bu detayı atlayınca vantuz işe yaramaz, herkes aleti suçlar.
Spiral Tel (Lavabo Yılanı) Ne Zaman Gerekir?
Sifon temiz, karbonat-sirke denendi, vantuz da çalışmadı. Tıkanma derin boru hattında demektir. Bu noktada spiral bir lavabo yılanı (tel boru açacağı) gerekir. Uzun, esnek bir tel olan bu alet boru içine sokulur ve döndürülerek tıkacı parçalar ya da geri çeker. Nalbur veya yapı marketlerden temin edilir, pahalı değildir.
Ama şunu da söyleyeyim: eski yapılarda, özellikle Ankara’nın Çankaya ve Keçiören’deki eski konut stoğunda, borular zamanla içten aşınmış veya eğim kaybetmiş olabiliyor (bunu boru sökülmeden anlayamazsınız). Spiral tel o bölgeye ulaşamazsa veya tıkanma tekrarlıyorsa, yerinde bakılması gerekir. Tek bir cevabı yok her bina ve boru hattı farklı.
Kimyasal Giderim Açıcılar Hakkında Dürüst Bir Değerlendirme
Market raflarındaki hazır kimyasal açıcılar (NaOH bazlı, yani kostik soda içerenler) organik birikim için etkilidir. Saç, sabun, yağ bunların önünde erir. Ancak plastik borularda uzun süreli ve sık kullanımda boru iç yüzeyine zarar verir. Eski evlerde zaten çatlak ya da bağlantı sorunu olan bir boruda bu kimyasallar sızıntıya yol açabilir.
Açıkçası, kimyasalı ilk tercih yapmayın. Mekanik yöntemler önce deneyin, onlar çözmezse ve tıkanma organik kökenli görünüyorsa o zaman düşünün.
Tadilat Sonrası Tıkanmalar Özel Bir Kategori
Eğer lavabonuz bir tadilat veya boya işleminin ardından tıkandıysa, iş farklı. Alçı, seramik tozu veya boya kalıntısı boru içinde katılaşır ve bu maddelere karbonat, sirke, kimyasal hiçbir şey işlemez. Mekanik müdahale zorunludur; spiral tel veya basınçlı su. Ankara Komple Ev Tadilatı doğru yönetmek, bu tür tıkanmaları baştan engeller. Lavaboları örtün, akmalarını kapatın. Sonradan açmak çok daha zahmetli. Polisan Plastik Mat gibi markaların ilgili serileri bu işte yardımcı oluyor. Profesyonel bir sonuç istiyorsanız komple tadilat hizmeti ekibinden destek almak faydalı olabilir.
Tadilat planlamanızda bu detayı atlamamak için tadilat sırası ve planlama rehberimize de bakabilirsiniz. Küçük bir önlem, büyük bir tesisat derdi olmaktan kurtarır.
Tıkanan lavabonun yüzde seksenini ev sahibi kendi çözebilir. Sifon temizliği, vantuz, spiral tel. Yüzde yirmisi ise boru hattında ya da yapısal bir sorundur ve o kısma el atmadan önce gerçekten yerinde bakılması gerekir. Bunu kabul etmek, hem zaman hem para kazandırır.
