Müşteri bana şunu dedi geçen ay: “Usta, Instagram’da gördüm, patchwork yapalım.” Ben de “Peki patchwork nedir, nasıl bir şey istiyorsunuz?” diye sordum. Duraksadı. Güzel göründüğünü biliyordu, ama tam olarak ne olduğunu tarif edemedi. Bu sahneyle çok sık karşılaşıyorum.
Patchwork, yamalı yorgan tekniğinin duvara uyarlanmasıdır
Patchwork kelimesi İngilizce’den geliyor. “Patch” yama, “work” iş demek. Tekstilde birbirinden farklı kumaş parçalarını yan yana dikip bütünsel bir desen elde etme tekniği olarak yüzyıllardır kullanılıyor. Duvar boyasında ise aynı mantık geçerli: Farklı renk, doku veya boya tekniklerini belirli bir düzen içinde yan yana uygulayarak mozaik görünümlü bir yüzey elde ediyorsunuz.
Tek renk düz boya değil. Sıva dokusu, mat-parlak kontrastı, geometrik renk blokları veya elle çizilmiş çerçevelerle oluşturulan bir bütün. Sonuç tamamen malzemeye ve ellerin becerisine bağlı. DYO Vinyl gibi markaların ilgili serileri bu işte yardımcı oluyor.
Pratikte nasıl görünüyor?
Ankara’da uyguladığım patchwork işlerinde en çok karşıma çıkan üç yöntem var. Birincisi renk blokları: Duvarı geometrik bölgelere ayırıp her bölgeye farklı renk vurmak. İkincisi doku patchwork’ü: Aynı rengin farklı yüzey dokularını (örneğin mat kum efekti yanında düz ipek mat) yan yana kullanmak. Üçüncüsü karma teknik: Hem renk hem doku farkını aynı yüzeyde bir arada işlemek, ki bu en zor olanı. Daha teknik bir bakış için Wikipedia boya sayfası sayfası yardımcı olabilir.
En fazla talep gördüğüm versiyon renk bloklarıyla yapılan patchwork. Masrafı görece düşük, Ankara Komple Ev Tadilatı sonrası temizliği kolay ve yanlış giderse üstüne tekrar baskı yapılabiliyor. Dekorasyon değişikliği isteyenlerin ilk durağı genellikle bu oluyor zaten.
Her duvara yapılmaz
Bunu net söyleyeyim: Patchwork, yüzey kalitesi kötü olan duvarlarda fiyaskoyla biter.
Çatlaklar, nem izleri, düzensiz alçı yüzeyi varsa desen bunların hepsini öne çıkarır, gizlemez. Özellikle doku tekniği kullanılacaksa duvarın önce düzgünce hazırlanması, yüzeyin astara alınması şart. Biz Ankara’da özellikle eski Keçiören ve Altındağ konutlarında bu sorunla sık karşılaşıyoruz. Ev tadilat sırasına dikkat etmeden patchwork yaptırmaya kalkmak, temeli sağlam olmayan bir yere dekorasyon yapmaktır. Tadilat sırası konusunu atlamamanızı kesinlikle tavsiye ederim.
Patchwork = pahalıdır diye bir kural yok
Hayır, öyle değil. Maliyet tamamen seçilen tekniğe ve boyacının uygulama süresine bağlı. Basit iki renkli blok patchwork, düz tek renkli boyadan çok daha fazlaya mal olmaz; asıl fark marangozluk veya şerit bantlama işçiliğindeki ek zaman.
Doku tekniklerine girince, özel sıva malzemeleri ve birden fazla kat uygulama devreye girdiği için fiyat yükseliyor. Bu ayrımı yapmadan “patchwork nedir, pahalı mı?” sorusuna tek bir cevap vermek mümkün değil. Buradan net fiyat veremem, çünkü yüzeyi görmeden tahmin yanıltıcı olur.
Renk seçiminde yapılan en yaygın hata
İnsanlar telefon ekranında güzel görünen renk kombinasyonlarını duvara taşımak istiyor, ama ekran ışığı ile doğal ışık arasındaki fark göz ardı ediliyor. Kuzey cepheli bir oda, güneş almayan bir salon, dar bir koridor; hepsinde aynı renk bloğu farklı görünür (bu “farklı görünebilir” değil, farklı görünür, noktası).
Bunun dışında çok parçalı, çok renkli kombinasyonlar küçük odalarda odayı daha da sıkıştırır. Salon yenileme yaparken büyük alanlarda patchwork çok daha rahat çalışır. Küçük odalarda maksimum iki bölge, iki renk diyorum ben. Daha kapsamlı bilgi için alçı sıva ustası sayfasına göz atabilirsiniz.
DIY mı, usta mı?
Düz renk blokları için kendiniz deneyebilirsiniz. Bant, cetvel, iyi bir mastar ve sabır yeterli. Doku teknikleri için bu söylenemez. Kum efekti sıva, İtalyan alçısı gibi malzemelerin kıvamı, sürme açısı ve kuruma süresinin kontrolü deneyim ister. Kötü uygulanan doku tekniği, üstüne boya basılarak kapatılamaz çünkü yüzey kabartması kalıcıdır.
Yıllardır bu işi yapıyorum ve şunu söyleyebilirim: Patchwork, doğru uygulandığında bir odayı tamamen dönüştürebilen, yanlış uygulandığında ise en baştan başlamayı gerektiren bir tekniktir. Seçtiğiniz teknik ne olursa olsun, yüzey hazırlığından ödün vermeyin.
