Yıllar içinde gördüğüm bir kalıp var bir daire vardı. Mal sahibi önce boyatmış, ardından usta banyo seramiğini değiştirmiş. Boya badana mahvoldu. Aynı iş iki kez yapıldı, para iki kez ödendi. Bu çok yaygın bir hata. Ve tamamen önlenebilir.
Ev tadilatı nasıl yapılır diye sorulduğunda insanların aklına genellikle renk seçimi ya da bütçe gelir. Ama asıl mesele sıra. Hangi işin önce yapılacağını bilmemek, sonradan düzeltmesi çok daha maliyetli hasarlara yol açar.
Önce kaba, sonra ince: Bu sıra değişmez
Tadilat her zaman kaba inşaatla başlar. Duvar yıkımı, zemin kazıması, elektrik ve su tesisatı değişikliği varsa bunlar ilk sıraya girer. Neden? Çünkü bu işler toz, çarpma ve nem üretir. Boya, seramik, parke gibi ince imalatlar bunların ardından gelir. Bu konuda Wikipedia boya sayfası kaynağı detaylı bilgi sunuyor.
Şöyle söyleyeyim: Tesisatı değiştirmeden önce duvarları badana ettirmek, parayı çöpe atmaktır. Boru kaçağı olduğunu biliyorsanız, önce o kaçak giderilir. Boya biter, iki hafta sonra nem lekesi çıkar, her şeyi yeniden yaparsınız.
Kaba imalat tamamlandıktan sonra sıva düzeltmesi yapılır. Sıva kurumadan boya sürülmez. Ankara’nın kuru iklimine rağmen yeni sıvanın en az 4 hafta beklemesi gerekir; bu süreyi kısaltmaya çalışmak, boyada kabarmaya ve dökülmeye davet çıkarmaktır. Tadilat sırasını daha ayrıntılı ele alan bir yazı hazırladık, o sayfada hangi iş hangi işi bekler, tek tek görebilirsiniz.
Bütçeyi doğru bölmek
Tadilata girerken insanların yaptığı klasik hata, bütçenin büyük kısmını görünür yüzeylere (boya, döşeme, mobilya) ayırıp tesisatı kısmaktır. Oysa elektrik ve su tesisatı, Ankara Isı Yalıtımı gibi görünmez işler uzun vadede evin değerini ve yaşanabilirliğini belirler.
Duvarlarınızda nem varsa, yüzey boyası bu problemi çözmez. Sadece üstünü örter. Altı ay sonra nem yeniden çıkar, üstelik boyayı da söker götürür. Nem ve ısı yalıtımı yatırımları hakkındaki yazımızda bu masrafın neden öncelik alması gerektiğini anlattım.
Bütçe planlaması yaparken şunu baz alın: Görünmez işler (tesisat, yalıtım, sıva) tahmin ettiğinizden pahalı çıkar. Görünür işler (boya, aksesuar) tahmin ettiğinizden ucuza halledilebilir. Öncelikleri buna göre kurun.

Oda oda mı, topyekün mu?
Bu sorunun tek doğru cevabı yok. Ama bazı pratik gerçekler var.
Topyekün Ankara Ev Yenileme (tüm evi aynı anda) her zaman daha verimlidir çünkü ustalar birbirinin işini bozmadan, koordineli çalışır; malzeme taşıma ve kurulum masrafları bölünür; toz ve kiri bir kez çıkarırsınız. Tadilat sürecinde evde yaşamak zorunda kalıyorsanız bu süreç tabii ki daha yönetilebilir bir hal alır, o yazıda nasıl başa çıkılacağına dair somut öneriler var.
Bütçe kısıtlıysa oda oda gitmek de mantıklı olabilir. Ama bu durumda mutlaka tesisatı ilk turda hallettirin. İkinci tura bırakırsanız, birinci turda yaptığınız boya ve döşeme işlerini bozmak zorunda kalabilirsiniz.
Boya tadilatın neresinde?
Zemin döşemesi ve doğrama işleri bittikten sonra boya yapılır. Sıra bu. Çoğu kişi boyayı erkene alır, sonra döşeme ustası çizerek geçer, ya da doğramacı kapı takımını değiştirirken duvarı zedeler.
Boya, tadilatın son halkasına yakındır. Bunu bilmeden iş yaptırmaya çalışan müteahhitlere de rastlıyorum, bu yüzden siz de süreci takip edin.
Boya renklerini ve mekan kurgusunu erken karar verin ama işi geç yaptırın. Renk kararı özellikle açık plan alanlar için kritiktir; salon ile mutfağın birbiriyle konuşması gerekir. Açık plan alanlarda boya ve renk düzeni konusunda ayrı bir yazı var, tadilata başlamadan okumakta fayda var. Detaylı keşif ve fiyat teklifi için boya badana ustası bölümünden bilgi alabilirsiniz.
Tadilat sonrası ihmal edilen bir adım
İş biter, ustalar çıkar, ev güzel görünür. Ama temizlik doğru yapılmazsa boya yüzeyleri zarar görür, döşeme çizilir, kireç ve alçı artıkları kuruyup daha sonra çıkarılamaz hale gelir. Tadilat temizliği normal ev temizliği değil, ayrı bir iş. Bunu da hesaba katın.
15 yıldır Ankara’nın farklı semtlerinde iş yapıyorum. Keçiören’den Bahçelievler’e, Mamak’tan Çayyolu’na kadar gördüğüm tablolar hep benzer: Plan olmadan başlanan tadilat, bütçeyi iki katına çıkarır. Sıra doğruysa, aynı parayı çok daha iyi sonuçla harcarsınız.
