Müşteriler bana sık sık sorar bir daire boyadık. Ev sahibi bana “bohem tarzı istiyorum” dedi, sonra telefonda Pinterest ekran görüntüleri gönderdi. Ekran görüntülerinin yarısı Akdeniz tarzıydı, dörtte biri Skandinav minimalizmi, kalanlar da birbirinden farklı şeylerdi. Bohem tarzı dekorasyon, bugün bu kadar yanlış anlaşılan az stilden biri.
Önce şunu bilin: Bohem tarz “dağınık ve renkli” demek değil. Katmanlı, kişisel ve kasıtlı bir tercihler bütünü. Fark önemli.
Renk meselesi çok daha karmaşık
İnsanların aklına hemen cırtlak turuncu, mor, koyu kırmızı geliyor. Oysa işe yarayan bohem paletlerin büyük çoğunluğu toprak tonlarıyla başlar. Kil rengi, pas, kuru ot sarısı, krem. Canlı renkler var, evet, ama bunlar vurgu noktaları. Duvarın tamamını yanık turuncu yapmak, aksesuar katmanlarını öldürür.
Ankara’da bunu sık yaşıyorum: Biri “bohem istiyorum” diyor, dört duvarı da farklı güçlü renklerle boyadık, mobilyalar geldi, oda bunaltıcı oldu. Hatayı sonradan düzeltmek pahalı. O yüzden duvar rengini zemin olarak düşünmek lazım, sahne olarak değil.
Bohem bir odada duvar rengi için en çok çalışan formül şu: Ana duvar nötr sıcak bir ton (krem, açık terracotta, kirli beyaz), bir aksan duvar ise dokulu bir finish veya biraz daha derin bir ton. Tüm duvarları eşit güçlü tutmak stilin kendisini bastırıyor.
Doku, renkten önce gelir
Bohem tarzın ruhunu taşıyan şey renk değil, doku. Ham keten perdeler, örgü battaniyeler, jüt halılar, ahşap yüzeyler, seramik. Bunların hepsi aynı anda aynı odada olduğunda sizi “bu neden bu kadar rahat hissettiriyor” sorusunu sormaya itiyor.
Duvar boyası bu denklemin içinde ciddi bir yer tutuyor. Mat finish, bohem odalarda parlak finishe kıyasla çok daha doğru oturur. Parlak boya ışığı yansıtır ve organik dokuların üstünü kapatır. Mat veya kadife finish ise ışığı emerek odaya derinlik verir. Dekorasyon değişikliğine boya dahil olduğunda bu finish kararı çoğu zaman göz ardı ediliyor, ama fark büyük.
Kireç bazlı boyalar veya mineral içerikli doku boyaları, bohem estetiğe en yakın duran yüzey seçenekleri. Düzgün ve pürüzsüz duvarlar bu tarzla çelişiyor. Küçük pürüzler, hafif ton farklılıkları, el izleri gösteren fırça dokusu; bunlar sorun değil, stilin parçası.
Açık planlı alanlarda bohem nasıl çalışır?
Tek odalı veya açık planlı evlerde bohem tarza ulaşmak daha zor. Nedeni şu: Stil katmanlara ihtiyaç duyuyor, ama katmanlar sınırsız alanda kaybolabiliyor ya da küçük alanda boğucu olabiliyor. Açık plan alanlarda boya ve tasarım dengesi nasıl kurulur sorusu burada da geçerli, özellikle renk geçişleri söz konusu olduğunda.
Açık planlı bir alanda bohem istiyorsanız, mekan geçişlerini farklı dokularla değil renk tonu farkıyla tanımlamak daha temiz sonuç veriyor. Mutfak tarafı biraz daha koyu toprak tonu, salon tarafı daha açık aynı aile içinden bir renk. Birlik var ama ayrım da var.
Hayır, her eski eşya bohem yapmaz odayı
Sahada sık çıkıyor. Bit pazarından alınan rastgele eşyaları bir odaya yığmak “bohem görünüm” yaratmıyor, sadece dağınık bir oda yaratıyor. Bohem tarz, birikmiş gibi görünen ama aslında düşünülmüş bir kurgu. Her objenin bir yeri var ve o yer kasıtlı seçilmiş.
Açıkçası en çok zorlandığım durum şu: Müşteri evine bir sürü şey almış, bunların hepsini kullanmak istiyor, ama birbiriyle konuşmayan eşyalar bir araya gelince hiçbir tarz ortaya çıkmıyor. O noktada benim işim sadece boyacılık değil, “şunu çıkarmanızı öneririm” demek oluyor.
Bohem dekorasyonda en iyi çalışan nesne seçim ilkesi tek: Elinizdeki her objeyle ilgili gerçek bir hikayeniz varsa, o nesne kalabilir. Yoksa çıkarın.
Boya işi bu tarzda ne zaman devreye girmeli?
Pek çok kişi önce mobilyaları alıyor, halıları seriyor, sonra “şimdi boyayalım” diyor. Yanlış sıra. Tadilat sırası konusunda yazdıklarım burada da geçerli: Boya her zaman önce gelir. Bohem odada bu daha kritik, çünkü doku boyası veya kireç bazlı finish uygulaması; hem teknik açıdan hem de kuruma süresi açısından mobilyalardan önce tamamlanması gereken bir iş. Bu konuda yerinde keşif için fayans ustası hizmetimizden faydalanabilirsiniz.
Şunu da söyleyeyim: Hangi boyayı, hangi teknikle uygulayacağınız konusunda buradan net bir cevap veremem. Duvarınızın mevcut durumu, nemlilik oranı, daire yaşı ve aldığınız güneş; bunların hepsini yerinde görmeden teknik karar vermek doğru olmaz. Güzel bir estetik kurgu hayal edip boya seçimini online araştırmayla hallettim sanmak, sonradan pişmanlık yaratıyor. Daha teknik bir bakış için Wikipedia boya sayfası sayfası yardımcı olabilir.
Bohem tarz sabırlı bir stil. Bir günde tamamlanmıyor, bir sezonda değiştirilmiyor. Katmanlar zamanla ekleniyor, bazı şeyler çıkarılıyor. Duvar boyası ise bu değişken tablonun en kalıcı parçası. O yüzden oraya harcanan düşünce, geri kalanına harcanan düşüncenin önüne geçmeli.
