Her kış aynı sahneyi görürüm. Biri bacasından duman sızıyor, komşu şikayet etmiş, oda is kokuyor. Sonra “baca temizliği nasıl yapılır” diye arama yapıyorlar ve internette buldukları ilk yöntemle kendi kendine temizlemeye kalkışıyorlar. Çoğu zaman durum daha da kötüleşiyor.
Baca temizliği neden sadece “toz almak” değil?
Yaygın kanı şu: baca temizliği yukarıdan bir fırça sokup is indirmekten ibaret. Pratikte tam tersine çıkıyor. Baca sadece is birikimiyle değil, nem, çatlak, harç dökülmesi ve kuş yuvası gibi mekanik tıkanıklıklarla da sorun çıkarır. Bunları birbirinden ayırt etmeden yapılan “temizlik” aslında hiçbir şey temizlemiyor.
Is birikimi, özellikle odun veya kömür yakan sobalarda hızlıdır. Bir kış boyunca düzenli kullanılan bir bacada, çeper kalınlığı ciddi boyutlara ulaşır. Bu katman hem çekişi bozar hem de ısının etkisiyle tutuşabilir. Baca yangınlarının büyük çoğunluğu bu noktadan çıkar.
Kendin yapabilir misin?
Gerçek şu ki, bazı durumlarda evet. Sadece doğalgaz kombisi kullanan ve bacası düzenli servis gören bir dairede, kanalın görünür kısmını temizlemek için profesyonele ihtiyaç duymayabilirsiniz. Ama odun sobası, şömine veya kömür sobası varsa bu iş farklı bir kategori. O yapıyı çatıdan zemine kadar bütünüyle temizlemek, hem doğru ekipmana hem de bacada ne olduğunu bilen bir göze ihtiyaç duyar.
Kendin yapmak istiyorsan en azından şunları bilmen lazım:
- Baca fırçasının çapı, bacayla eşleşmeli (yuvarlak, kare veya dikdörtgen kanal için ayrı fırça tipleri var)
- Fırçayı yukarıdan mı, aşağıdan mı sokacağın baca tipine göre değişir
- İs, temizlik sırasında odaya dolmasın diye kanal ağzı kapatılmalı
- Çatıya çıkma gerektiren işlemler için güvenlik ekipmanı şart
Bunu atlayan evde is bulutu oluşturur. Tipik bir senaryo.
Profesyonel baca temizliğinde ne olur?
Ekip önce bacayı üstten muayene eder. Çatlak, yabancı cisim, nem izi aranır. Sonra vakum başlıklı fırça sistemiyle (çoğu esnaf buna “endüstriyel baca vakumu” der) kanal hem temizlenir hem de ortaya dökülen is anında çekilir. İyi bir ekip işin sonunda size kanalın görsel durumu hakkında da bilgi verir; harç döküldüyse, iç kaplama hasar gördüyse bunu söyler.
Temizlik sonrasında bir de baca içi muayene yapılmasını isteyin. Endoskopik kamera kullanılan uygulamalar artık Ankara’da da bulunuyor, özellikle eski Çankaya ve Keçiören semtlerindeki müstakil konutlarda bu hizmet talep görüyor.
Ne zaman yapılmalı?
Kış başlamadan önce, yani eylül-ekim ayları doğru zamandır. Sezon ortasında yapmak da geç değildir ama o dönemde hem randevu bulmak güçleşir hem de temizlik sırasında soba kapalı kalmak zorunda kalır. Yılda bir kez yapılan temizlik, düzenli kullanan bir ev için yeterlidir. Yoğun kullananlar için yılda iki kez öneririm.
Şunu da net söyleyeyim: kış ortasında dumanın içeri dolması, çekişin azalması veya yanan ateşin sürekli sönmesi halinde temizliği beklemeyin. Bu belirtiler tıkanıklığı değil, bazen daha ciddi bir soruyu işaret eder. O durumda mutlaka yerinde değerlendirme gerekir, bu konuda
Tadilat sonrası baca sorunları ayrı bir kategori
Ev tadilatı yapıldıktan sonra baca sorunları baş gösteriyorsa, temizlik tek başına yetmez. Tadilat sırasında baca kanalına harç, alçı veya moloz düşmesi son derece yaygın bir durumdur (özellikle kanal ağzı kapatılmadan çalışıldıysa). Bu tür tıkanıklıklar fırçayla çözülmez, mekanik müdahale gerektirir. Tadilat sürecinde nelere dikkat etmek gerektiği konusunda boya ve tadilat sonrası temizlik rehberimizde daha geniş anlattım. Tadilat planlamasını doğru kurmak bu tür sonradan çözülmesi güç sorunları önler; Ankara Ev Yenileme sırası rehberimiz de bu konuda işinize yarayacaktır. Daha kapsamlı bilgi için Ankara boyacı ekibi sayfasına göz atabilirsiniz.
Baca temizliği göz ardı edilen, “bir dahaki yıl” ertelenen işlerin başında gelir. Ama kış ortasında soğuk bir gecede sorunla karşılaşmak, randevu almaktan çok daha pahalıya ve zor zamana denk gelir. Mevsim başında bir bakım yaptırmak hem ucuzdur hem de geceyi karanlıkta geçirme riskini ortadan kaldırır.
