Mayıs başında Eryaman’da bir dairede çalışırken ev sahibi bana şunu sordu: “Usta, Instagram’da gördüm, akrilik boyayla şu sponge tekniğini yapalım duvara.” Elinde telefon, ekranda yüzlerce beğeni almış bir Amerikan evi. Anlıyorum isteği. Ama o teknik, o duvar için, o aydınlatmayla hiç çalışmazdı. Bunu nazikçe söyledim, dinledi. Başka bir şey yaptık,훨씬 daha iyi oldu.
Akrilik boya ile dekorasyon, doğru anlaşıldığında gerçekten güçlü bir araç. Yanlış anlaşıldığında ise para ve emek israfı.
Akrilik boyanın duvar dekorasyonundaki yeri nedir?
Akrilik boya, su bazlı olması nedeniyle iç mekânlarda hem pratik hem de sağlıklı bir seçenek. Kuruma süresi kısadır, kokusu nispeten azdır, üzerine ikinci kat hızlı geçilir. Bunlar teknik avantajlar. Ama asıl konuşmak istediğim şey dekoratif kullanımı.
Dekoratif uygulamalarda akrilik boyanın en büyük gücü pigment yoğunluğu. Rengi güçlüdür, karıştırılabilir, üst üste katlanabilir. Bu yüzden efekt boyalarının büyük çoğunluğu akrilik bazlıdır: kireç efekti, beton efekti, kadife görünüm, çizgi ve desen teknikleri. Hepsinin temelinde aynı madde var.
Ev sahiplerinin çoğu bunu yanlış biliyor
“Akrilik boya ev boyası değildir” diye bir sınır yok aslında. Tersine, kaliteli iç cephe boyaların büyük çoğunluğu zaten akrilik bazlıdır. İnsanların kafasındaki ayrım genellikle şuradan kaynaklanıyor: tüp veya küçük ambalajlı “akrilik sanat boyası” ile duvara sürülen “akrilik boya” aynı kimyasal aileden geliyor ama konsantrasyon, dolgu maddesi ve viskozite açısından çok farklılar.
Sanat boyasıyla duvar boyamaya kalktığınızda hem bütçeniz yanar hem de sonuç tutarsız olur. Birisi tüpten aldığı renklerle aksan duvarı yapmaya çalışmış, boya çatlak vermiş, alttan badana serilmiş. Sebebi basit: o boya o yüzey için formüle edilmemiş.
Dekoratif teknikler söz konusu olduğunda durum değişiyor
Eğer bir yüzeye doku, desen veya efekt katmak istiyorsanız, o zaman sanat akriliği ile duvar boyası birlikte kullanılabilir. Teknik şöyle işliyor: duvar önce uygun bir astar veya mat boya ile hazırlanır, ardından sanat akriliği ile efekt uygulaması yapılır. Örneğin Keçiören’de boyattığımız bir evin çocuk odasında tam da bunu yaptık: duvar önce açık gri mat boyayla düzeltildi, üstüne beyaz ve krem tonlarında akrilik boyayla geometrik blok desenler oluşturuldu. Müthiş durdu. Ama o işi bir düzene oturtmak iki günü aldı. Mesela DYO Vinyl bu kategoride sahada sık tercih ettiğimiz bir ürün.
Serbest el çizimi, şablon uygulaması, sponge (sünger) tekniği, rag rolling denen bez baskı yöntemi, hatta basit ombre geçişleri; bunların hepsi akrilik boyanın kontrollü kullanımıyla yapılabilir. Dekorasyon değişikliği yazımızda da değindiğimiz gibi, küçük bir yüzey müdahalesi bile mekânın tamamının algısını kökten değiştirebilir.
Hazırlık atlanırsa sonuç hüsran olur
Aslında bu bölümü yazmak zorundaydım çünkü en çok bu yüzden işler ters gidiyor.
Akrilik boyanın duvar üzerinde düzgün durması için yüzey temiz, kuru ve geçirimli olmalı. Nem almış alçı, çatlaklar, eski boya kalıntıları varsa ne kadar iyi boya sürerseniz sürün, sonuç tutmaz. Özellikle dekoratif uygulamalarda yüzey hazırlığı normal boyamadan daha kritik: çünkü efekt çalışmaları yüzeydeki düzensizlikleri gizlemez, aksine görünür kılar.
Ankara’nın iklimini de hesaba katmak gerekiyor. Kışın nem oranı değişken olabiliyor, özellikle bodrum katlarda veya kuzey cepheli odalarda. Eğer nem sorununuz varsa, önce bunu çözün. Nem ve ısı yalıtımı konusunda yazdığımız yazı bu adım için iyi bir başlangıç noktası.
Her mekân için uygun mu?
Hayır, değil.
Banyo ve mutfak gibi yüksek nem ve ısı değişimine maruz kalan alanlarda standart dekoratif akrilik uygulaması uzun ömürlü olmaz. Bu mekânlar için özel formülasyonlu, nemli ortam boyaları kullanılmalı. Açık plan yaşam alanlarında ise durum daha esnektir; hangi yüzeyin ne kadar trafik gördüğüne bakarak karar verilir. Açık plan düzenlemelerde boya seçimi konusunda ayrıca yazmıştık, oradan da bakabilirsiniz. Bu alanda iç cephe boya ustası olarak deneyimimizi paylaşıyoruz.
Dış cephede ise tüp akrilik sanat boyasını hiç düşünmeyin. Dış cephe uygulamaları tamamen farklı bir kategori.
Buradan net cevap veremeyeceğim tek alan şu: “Benim duvarıma hangi teknik yakışır?” sorusu. Bu sorunun cevabı gerçekten yerinde görülmesi gereken bir şey. Duvarın yüzey yapısı, odanın ışığı, mobilyaların tonu, ev sahibinin ne kadar bakım yapmak istediği; bunların hepsi bir arada değerlendirilmeden teknik önermek doğru olmaz. O Çankaya işinde de tam bunu yaptım: geldiğimde baktım, dinledim, başka bir şey önerdim.
